zondag 27 januari 2019

De Bruycker-Heins-Sacré-Masereel






"Deze reeks zelfportretten geeft een eerste indruk van de figuren die verantwoordelijk zijn voor de beeldenreeks op de cover van deze masterproef.




Edmond Sacré (uiterst links) is de professionele fotograaf die behoorde tot de Gentse middenstand. Armand Heins (midden links) is de lithograaf en intellectueel die met enkele vluchtige lijnen een doelgerichte indruk kan schetsen. Jules De Bruycker (midden rechts) is de Gentse etser die zichzelf hier afbeeldt met zijn grote liefde op de achtergrond: de middeleeuwse Sint Niklaaskerk van Gent. Frans Masereel (uiterst rechts) maakte houtsnedes en is de jongste van het gezelschap. Zijn expressieve zwart wit beeldtaal en krachtige lijnen typeren zijn stijl. De vier beeldenmakers kenden elkaar ook persoonlijk. Sacré was bevriend met Heins en maakte onder andere enkele portretten van hem, terwijl Heins foto’s gebruikte van Sacré in enkele albums die hij uitbracht. Heins was op zijn beurt één van de eerste opdrachtgevers van De Bruycker en een verzamelaar van zijn werk. Frans Masereel was dan weer bevriend met de bijna twintig jaar oudere De Bruycker van wie hij de etskunst aangeleerd kreeg in zijn atelier". (Vanheuverzwijn).









vrijdag 25 januari 2019

Heins: De Oude hoekjes van Gent


RS; gekocht in de Slegte (er zijn nog exemplaren)




“… door de modernisering van onze straten en pleinen verdwijning elke dag een merkwaardige plekjes uit onze oude buurt. Huizen, binnenhofjes, straatjes, duizenden details zijn gedoemd om te verdwijnen, onverbiddelijk vernield van de ene dag op de andere.

Dit betekent het einde van het pittoreske: “de kronkelende steegjes, de sluimerende hoekjes en de vervallen, doodlopende straatjes, de oude muren, de gebarsten gevels”. En: “al deze stille getuigen van het dagelijkse leven van onze voorouders, al die mooie oude stenen in het verleden in herinnering brengen, zullen voor altijd verdwijnen”.

Het zal verdwijnen, “omdat de huidige werken voor het merendeel noodzakelijk zijn”

“vooreerst hebben wij met opzet al onze mooie, indrukwekkende monumenten uit het overzicht geband: zowel de poëtische en opvallende ruïnes van de Sint Pieters- en de Sint-Baafsabdij als het stadhuis, de Hallen, onze kerken, het belfort, enz. , evenals het gerestaureerde Gravensteen en het Geraard Duivelsteen.

Bedoeling: “stil staan bij de anonieme woonsten waarvan een poëtische sfeer uit gaat, tegelijkertijd gezellig en geheimzinnig, maar die men tevergeefs opzoekt in fotoboeken, bestemd voor de toerist”.

donderdag 24 januari 2019

Naakten

Jules De Bruycker | La Petite Mélancolie


"Aujourd’hui ceux sont donc les nus que je vous présente. d’une grande pureté et simplicité. Ils sont toujours d’une grande délicatesse et dans les pauses et dans le coup de crayon. On peut noter qu’il est fort probable que Jules fût quelque peu fétichiste des bas et bottes, ainsi que s… bons nombres de ses modèles en portent. Elles sont le plus souvent alanguie, éveuses, ou un livre à la main. "

Verzameling van de naakten van JDB. 

woensdag 23 januari 2019

Tichelrei Hellens Van de Woestijne



Over de Tichelrei schrijft Hellens:

 ‘Het water is zwart als de nacht. Al de muren buitelden óm in het water, staan met hun trapgevels de diepte ingeduwd, hunne schoor-steenen in de modder geplompt als palen. Het is het zwarte water, dat thans leeft nog alleen voor wie slapen hun doodsslaap, daar tusschen de muren. Straks, in den aarzel-dag, was het kleverig, dit water, zonder glans, gerimpeld als de huid van gore oude vrouwen, afzichtelijk, slecht-riekend water, van zulke kleverige vuilheid, dat de wasch-vrouwen er hun goed niet indompelden dan met weer-zin, speekend en morrend, den Hemel ten getuige roepend van hun walg. Iedereen spuwde over de leuning; en de muren spuwden en de venster-ramen spuwden; en het water-zelf, het puistige water, zond het uit zijn modder-keel niet een aanhoudende braking op van vuil-groene builen?...

Tijdens de nacht verandert de sfeer echter, Hellens schrijft: “o het schoone water!” en de sfeer verandert: 

“Want als eene gitana, glad en blinkend als ebbenhout, aanlokkend, verliefd, diep, ziek om zoenen en met zulken verleidelijken blik! Geen nood, of hij wenscht hier in wellust zijn einde. Geen vreugd, die niet verlangen zou, zich te strekken onder dezen kus. Zwarter dan de nacht, wordt ze duisterder door hem, en overtreft hem in duisternis, zooals een minnaar aan 't lichaam der geliefde het vuur ontneemt dat hem verteert... –

Hellens beschrijft ook de gebouwen en “vermenselijkt” hun expressie:

“Al de muren zijn in de diepte van het water. Het water omvat ze in eene vereeniging, die heet is en ijs-kil tevens en onroerend, en eeuwig. Géen weerstaat er aan; daarboven is het spiegel-beeld; hier benéden de werkelijkheid.
De badende gevels hebben diepe oogen, die zich-zelf aanstaren in begeerte... –

Diep in het water eene viool, die zingt, huilt, krijscht, briescht. Het is de zoon van den kuiper, die zich bedwelmt aan muziek; over-dag klopt hij op het hout en gaârt de planken onder de ijzeren hoepels. Zijn voedster-vader, rauw en zelfzuchtig, verbiedt hem in open lucht te ademen, met de hoop, aldus in hem te stikken een honger en een dorst die stout zijn. Maar 't water wreekt zich over den vlegel. De klanken blinken als oogen; de nacht neemt ze, strekt ze, blaast ze aan, geeft ze duizend geheimzinnige schakeeringen; het is of ze smelten in gevlei, dat ze herrijzen in begeerte, wellustig gaan vernietigend in de bedrieglijke en koude haven van het water... - Het water ligt links; rechts de kade waar de lantarens doode glanzen werpen over 't aangezicht der gevels. Een zware poort grijnst bij 't open-gaan. Achter de muren legt een fabriek haar onderaardsch kloppen en stooten neer van wielen en jacht-wielen. En daar gaat de poort bewegende schimmen spuwen, éen voor éen eerst, dan in massa... Men hoort de viool niet meer. De holle-blokken kloppen over de Reien, met rassche en harde slagen. Ieder wie buiten komt neemt een lap nacht om zich het lichaam te bedekken: de opeen-getaste jassen zijn pakken schaduw, die bewegen als pelotons van een ontredderd leger. Dat rolt, vervloeit; en de poort aldoor spuwt nieuwe massa's, die de nacht slikte als de riool der steegjes den modderigen vloed, aan den zuig-trechter der kruisende straten, tusschen de keien in... - De straat is weer ledig. Niemand gaat nog voorbij. - Niemand voorbij gegaan? Het was geen ruk-wind, die over de kade steigerde: de takken der platanen hebben niet geroerd. De nacht alleen, misschien, is verschoven. En dichter drukt hij aan zich het water, wiens oogen hem riepen... Beneden in de diepten gaan weer de trillers der viool, en schrijft zij hare voluten. Haar dorst is niet gelescht; haar vrijheidshonger tergt zich zelf en gaat zich ergeren in den acuten wellust van het water. Ze heeft het verkénd geheel, als lippen, die rustten op elken hoek van een aangezicht; alles heeft haar zang gezoend en begleden; hare melodie heeft de geheimste lijnen gevolgd van dit duistere lichaam. Moe nu een gevangene te zijn, staat ze op, schreeuwt en raast den hemel tegen, den nacht tegen als een gestrekten vlucht van gieren over het water, - over het water: donkere Venus met de schubbige en kille omarming...’

Verzameld werk. Deel 4. Beschouwingen over literatuur en kunst(1949)–Karel van de Woestijne

Richard Minne (treinen)


poezie (nr. 542):
Internationale treinen

Laat vrije baan aan de :
zij schonken 't zelf-vertrouwen weer aan een geslacht,
dat kroop in ossewagens en in palankijnen,
en nu aan 140 ijlt doorheen de nacht.

In de internationale treinen wordt geboren
de broederschap, die men bij pond en dollar meet,
Armstrong en Vickers, de trust van 't koren,
de nieuwe nationaliteiten waar niemand van weet.

Laat vrije baan aan de internationle treinen:
zij schuiven de toekomst open als gordijnen,
en brengen ons reukwerk, guano en schoenen,
de Volkenbond en appels voor citroenen.

----------------------------------
uit: 'In den zoeten inval' (1927)

Schrijver: Richard Minne

Uilenspiegel Tijdschrift






In 1856 verschijnt  het  eerste  nummer  van  het  satirisch  tijdschrift
L’Uylenspiegel, journal des ébats artistiques et littéraires,
dat  Félicien Rops in  het  leven  riep.  Een  jaar  later  al  schrijft  journalist  Alfred  Delvau: «Blader in de collectie van de 'Uylenspiegel’ en u zal er een reeks lithoprenten in vinden die zonder te verbleken de vergelijking kunnen doorstaan met de beste tekeningen van Gavarni en van Daumier.»

«Om  te  lachen:  Daumier,  Gavarni,  Rops  of  de  uitvinding  van  het  silhouet» verkent de cynische, komische of tedere kijk van de drie kunstenaars  op  hun  tijdgenoten...  Van  de  hoepelrokken  die  over  de  Parijse voetpaden glijden tot de elegante en andere dames van lichte zeden... de  sociale  karikatuur  spaart  niemand.  De  burger,  de volkse  mens,  de kunstenaars  zelf  moeten  eraan  geloven.  Vooral  de  liefdesrelaties  worden op de korrel genomen: de echtgenoot, zijn vrouw en haar minnaar,  maar  ook  de  echtgenote,  haar  man  en  de  prostituee...
Kortom,  hier wordt  een  bijna  volledig  panorama  van  de  maatschappij  in  het  begin van de negentiende eeuw neergezet, onder de pennentrekken van deze
scherpe tot zelfs wrange «schetsers».  Het uiterlijk van de hoofdrolspelers  is  bijzonder  goed  bestudeerd  en  doet  lachen.  De lichamen,  de  kleding, de houding... alles draagt bij tot de uittekening van verrassende lichaamstypes: een silhouet krijgt vorm. 

Honoré  Daumier (1808-1879)
Hij werkt  mee aan het blad La Caricature en zijn  politieke  spotprenten  brengen  hem  zelfs  in  de gevangenis.  Hij werkt  ook  voor  het  Parijse  dagblad Charivari,
waar  zijn  zedentaferelen erg  aanslaan.  Daumier  is  ook  schilder,  tekenaar  en
beeldhouwer. 

Paul  Gavarni (1804-1866)  werd  in  Parijs  geboren.  Op  zijn  veertiende
wordt hij toegelaten tot het Conservatorium voor Kunsten en Ambach-
ten,  waar  hij  machines  leert  tekenen.  Hij  maakt  al snel  karikaturen  en
modeschetsen.  In  1833  brengt  hij Le Journal des gens du monde
uit,  dat een jaar later al bankroet is. Daarna gaat hij werk
en voor Le Charivari en L’Artiste.


« Uylenspiegel, journal des ébats artistiques et littéraires » was een satirisch weekblad opgericht door een groep studenten onder leiding van Charles De Coster en Félicien Rops Het verscheen van 1856 tot 1864 en had zijn zetel te Brussel, aan de Gasthuisstraat, 4. De medewerking van Rops begon bij het eerste nummer, 3.2.56. Hij publiceerde 86 lithographies in 1856, 41 in 1857, 8 in 1858 en 11 in 1859; « La dernière incarnation de Vautrin, verschenen op 2 november 1862, wordt zijn laatse deelname aan het weekblad. De productie van Rops die zeer actief is in het begin vermindert na het huwelijk van de kunstenaar in 1857. In tegenstelling tot wat algemeen wordt gedacht, waren de composities van « La politique pour rire » bestemd voor het weekblad en geleverd buiten tekst in hun respectievelijke nummers. Ze zijn eveneens zorgvuldig gedrukt op mooi wit velijn of op Chinees papier en in een groene portefeuille verzameld. Uitgezonderd enkele prenten die buiten tekst gedrukt werden, zijn alle composities in voldruk, met tekst op de keerzijde; degene verschenen tijdens de eerste twee maanden van 1856 zijn, over het algemeen, op Chinees papier met tekst op de keerzijde. Enkele zijn gedrukt op donkere achtergrond

Station