Tentoonstellingen JDB

 https://journals.openedition.org/apparences/1111?lang=en

 

Dès 1924, fut organisée, à l’initiative des Nouvelles Littéraires, l’exposition de la Jeune Peinture belge au Syndicat de la Curiosité et des Beaux-Arts à Paris. Ce fut le premier accrochage « groupé » des écoles de Laethem-Saint-Martin, l’ancienne et la nouvelle, aux cimaises parisiennes. Les sujets affichés étaient loin d’être gais : Jules De Bruycker exposait des eaux-fortes intitulées Vieille Femme, Vieillard, Le Mendiant, Vieille, etc. ; Valerius De Saedeleer, Hiver en Flandre, Hiver et Jour d'orage en été ; Eugène Laermans, Les Mendiants et Les Déportés ; George Minne, Les Pleureuses et une Douleur maternelle ; Constant Permeke présentait quant à lui L'Étable, L'Étranger, Le Boucheret La Marchande de poissons ;Albert Servaes un Ecce Homo. L’ensemble du catalogue était de cet ordre51. L’exposition passa relativement inaperçue (sauf dans Les Nouvelles littéraires !), ou, quand ce ne fut pas le cas, fut incomprise52. L’État français, pourtant prompt à honorer les expositions belges de l’une ou l’autre acquisition, manqua ici une occasion inespérée de se rendre acquéreur à moindre prix d’œuvres de tout premier plan. Malgré cet insuccès, l’acte était posé : le public parisien éclairé savait désormais qu’à une « première » école de Laethem-Saint-Martin avait succédé une seconde, tout aussi engagée dans les questions sociales.

 

========================

De manière un petit peu plus isolée mais faisant partie, tout de même, du cercle d’artistes anversois « Kunst van Heden/L’Art contemporain », auquel participaient aussi les artistes précédents, on notera l’activité picturale de Jakob Smits, peintre d’origine hollandaise installé à Achterbos en Campine et auteur du célèbre tableau Le Symbole de la Campine13(1901, Musées royaux des beaux-arts, Bruxelles). Après la première guerre mondiale, la facture de ses peintures, évoquant des intérieurs de ferme et des paysages, devint de plus en plus épaisse, grumeleuse et appliquée en couches successives. Ce fut l'époque des grands paysages aux minuscules silhouettes, tels le tableau Le Hameau14, qui rentrera dans les collections françaises en 1935. Du côté flamand toujours, en dessin et/ou gravure, ce sont deux artistes gantois, Jules De Bruycker et Jan-Frans Cantré, qui s’illustrèrent particulièrement dans le domaine qui nous occupe. Jules De Bruycker représente, par exemple, une Vieille Femme15 en sabots et en haillons (1920, musée des Beaux-Arts, Gand), quand Jan-Frans Cantré grave sur le bois le désarroi des Ouvriers gantois16.

PS zie De Bruycker in Parijs... in 1924

Donnay

http://users.skynet.be/sb263027/biographie.htm 

Jean Donnay

Son oeuvre se répartit en parts fort inégales. La plus importante, et de loin, c'est l'oeuvre gravé; le catalogue publié en 1973 totalisait 809 numéros; il n'est pas tout à fait exhaustif ; en 1981, Jean Donnay disait que le «nombre réel» dépassait le millier. Les peintures sont en quantité indéterminée ; Léon Linotte saura sans doute dénombrer les huiles ; mais les aquarelles... Quant à l'oeuvre de l'illustrateur, il est assez ample pour avoir fait l'objet d'une exposition, quatre ans avant son décès ; le catalogue recoupe en bonne partie celui des gravures ; il englobe des créations qui ne sont pas des illustrations au sens strict du terme. Comme graveur, l'artiste s'est montré un virtuose de l'eauforte, de la trempe d'un Frank Brangwyn, d'un Jules De Bruycker, « un incomparable praticien », comme le proclame Jules Bosmant dès 1930.Parijs Tentoonstelling Jean Donnay. - Galerie A. Fabre.- 

"De jonge Luikschegraveur dien wij hier leeren kennen, openbaart zich als eenwaardigen opvolgervan Maréchal en van de Bruycker. Het lijkt wel alsof geen enkele

quafortist, Brangwyn inbegrepen den heer Jean Donnay nog iets leeren kan. Zijn virtuoziteitv erontrust ons. Volksmenigtenen kathedralen ontstaan gemakkelijk onder zijn vingers, worden opgebouwd met schaduwen, wemelend van details, vol vermakelijke noteeringen. De vaardigheid van den heer Jean Donnay maakt voor ons niet altijd goed wat zijn prentente kort komen aan echte oorspronkelijkheid. Al geelt hij ook blijk van een zekere verbeeldingskrach t,dan is die toch niet van hemzelf; zij heeft slechts den uiterlijken schijnvan de scheppende tantazie. De heer Donnay zal zich moeten ontmaken van eenige drukkende herinneringen. De techniek- hij moet het weten- is slechts een middel,en voor een kunstwerk is er veel nederigheid en onrust noodig. Vroeg of laat zal de heer Jean Donnay zijn weg vinden; wij wenschen hem het beste". P.F.

https://www.dbnl.org/tekst/_onz021192501_01/_onz021192501_01.pdf 

OnzeKunst.Jaargang22

Jean DONNAY. St Séverin. 1928.

 

 zie JDB in de wijk St. Séverin. 

 

Brieven (uit lot van verkoop bij Drouot, zie verzameling Jonn)

L.a.s. à [Marc] de Selys Longchamps, secrétaire perpétuel de l'Académie royale, 1/4/1945. Il a proposé la candidature de Jean Donnay à l'Académie royale de Belgique malgré un certain manque d'originalité, va chercher d'autres candidats, évoque son état de santé. - Id. - Fragment d'une l.a.s., s.d  

Jean Donnay (Cheratte, 1897-1992) was een bekende Belgische kunstschilder en etser.

In 1910 begon Donnay zijn studies aan de Académie Royale des Beaux-Arts in Luik,

In 1931 werd Jean Donnay leraar in de gravurekunst aan de Académie Royale des Beaux-Arts

.In 1961 werd hij directeur van de Académie Royale des Beaux-Arts van Luik, waarbij Georges Comhaire hem opvolgde als docent in het "atelier de gravure". In 1973 werd Jean Donnay lid van de "classe des Beaux-Arts de l'Académie royale de Belgique".

Donnay exposeerde vooral in België en in Parijs, maar ook in de hele wereld: Monza, New York City, Berlijn, Praag, Moskou etc. In zijn werk vindt men voorstellingen van zijn geboortedorp Cheratte, van het plateau van Herve, van de Maasvallei en van de regio rond Luik.

La plus importante, et de loin, c'est l'oeuvre gravé; le catalogue publié en 1973 totalisait 809 numéros; il n'est pas tout à fait exhaustif ; en 1981, Jean Donnay disait que le «nombre réel» dépassait le millier.

Les peintures sont en quantité indéterminée ; Léon Linotte saura sans doute dénombrer les huiles ; mais les aquarelles... Quant à l'oeuvre de l'illustrateur, il est assez ample pour avoir fait l'objet d'une exposition, quatre ans avant son décès ; le catalogue recoupe en bonne partie celui des gravures ; il englobe des créations qui ne sont pas des illustrations au sens strict du terme. Comme graveur, l'artiste s'est montré un virtuose de l'eauforte, de la trempe d'un Frank Brangwyn, d'un Jules De Bruycker, « un incomparable praticien », comme le proclame Jules Bosmant dès 1930. Il maîtrisait les difficultés des grands formats (chacune des trois planches du Triptyque industriel mesure 800 x 600 mm !)

Prentbriefkaart Parijs Rouen

Postkaart Rouen (verstuurd vanuit Parijs)                                                      (sic)

Hier temps splendide          samedi matin

Chérie

Trouvé la lettre hier après midi - heureux d’avoir reçu des nouvelles - mais j’avais la trousse d’ouvrir ! pensant qu’il y avait quelque chose d’urgent. Comme dit dans ma carte de vendredi matin - je roule avec le rapide vers Bourges ! et rentre ce soir Paris. 3 heures pour y travailler - plus qu’il me faut !**

Qu’est ce que tu dis de papa. Kleber* hé ! Je rentre donc dimanche après-midi content d’avoir fait tout cela. A bientôt et tendres baisers pour toi et les gosses. Compliments Margo.*

Ne jette pas les cartes.

*    klebber (bijv.nw.) lenig, soepel, handig (Vlaams woordenboek)

·       Vieille Horloge Rouen (1930) (265 -265A).

·       Cathédrale de Bourges (portique) (1931)

*** De snelste reistijd vandaag met de trein van Parijs naar Bourges is 2 uur en 17 minuten.

(uitgeschreven door Frank & Eli).

Prentbriefkaart Parijs

Madame De Bruycker

8 Quai St. Pierre

Gand

Belgique un peu

Postkaart Paris                 

Vendredi                                                                                                         (sic)

Ma Chère Raph.

L’année prochaine nous viendrons pour deux semaines - Il faut que tu vois Paris - que tu respires son atmosphère spirituelle et belle ! Quelle lumière pour le cerveau et combien on a la sensation de vivre. La France est une noble race et travailleur !  Il faut que tu connais cela autrement que par ces écrivains ! Je quitte cette ville d’Art à regret ! Baisers   Jules

J’ai vécu en une semaine 3 années de mon patelin stérile. On ne pourra plus m’en dire du mal !

Si tu veux nous viendrons pour une semaine dans une quinzaine de jours ! Nous compterons après.

* waarschijnlijk van 1924-25 (eerste indrukken van Parijs) – bij Masereel ? 

Postkaart Parijs    15/08/1924           van fotokopie                                        (sic)  

Ma chère Raph.

Mon séjour ici a été on ne peut plus instructif. Je ne puis que répéter - quelle ville !

C’ est réellement la Ville Lumière ! Tu n’as d’idée combien notre cerveau peut s’ exercer ici - quelle vie spirituelle - celui qui sait choisir, les endroits jouit vraiment de l’ Art.

L’ Américain est fort grand sculptural, à côté de lui le Français est chétif mais son cerveau ! quel être intelligent, que de belles choses qu’il a réalisé.

J’apprends énormément et je voudrais tant y faire un séjour de deux mois - pas de photos mais d’après nature. Quelle cri là-bas à Gand ! les vaches de Permeke ! Si mon appareil a bien fonctionné j’apporte des choses intéressantes pour autant qu’on puisse faire en 5 jours. Je rentrerai quand la portefeuille … je n’ai pas pris des précautions pour rester plus longtemps - serai épuisé. Je pense que je reviendrai lundi, même train que le notre. Dureste je t’écrirai. Je regrette vivement que tu n’es pas avec moi. Baisers    Jules

On causera beaucoup ! Mais quel œuvre j’ai raté ! Mais je vais m’y mettre quand même, je le sens et je reviens encore. Malgré le temps fichu cela a bien marché quand-même.

Et toi chérie comment va tu?                                quel fatigue !!!!!

*1924 : eerste bezoek ? sommigen schrijven dat hij in 1925 bij Masereel was… 


PS Vlaamse Kunstcollectie
http://www.vlaamsekunstcollectie.be/nl/liggende_boer.aspx

Als reactie tegen de toenmalige bourgeoiskunst kiezen Permeke en andere kunstenaars in Sint- Martens-Latem voor de terugkeer naar de natuur en de natuurlijkheid. In de “Liggende boer” laat de kunstenaar elke suggestie van plaats en detail weg.  

JDB aan Raphaël

Postkaart Parijs    15/08/1924           van fotokopie                                        (sic)  
Ma chère Raph.
Mon séjour ici a été on ne peut plus instructif. Je ne puis que répéter - quelle ville !
C’ est réellement la Ville Lumière ! Tu n’as d’idée combien notre cerveau peut s’ exercer ici - quelle vie spirituelle - celui qui sait choisir, les endroits jouit vraiment de l’ Art.
L’ Américain est fort grand sculptural, à côté de lui le Français est chétif mais son cerveau ! quel être intelligent, que de belles choses qu’il a réalisé.
J’apprends énormément et je voudrais tant y faire un séjour de deux mois - pas de photos mais d’après nature. Quelle cri là-bas à Gand ! les vaches de Permeke ! Si mon appareil a bien fonctionné j’apporte des choses intéressantes pour autant qu’on puisse faire en 5 jours. Je rentrerai quand la portefeuille … je n’ai pas pris des précautions pour rester plus longtemps - serai épuisé. Je pense que je reviendrai lundi, même train que le notre. Dureste je t’écrirai. Je regrette vivement que tu n’es pas avec moi. Baisers    Jules
On causera beaucoup ! Mais quel œuvre j’ai raté ! Mais je vais m’y mettre quand même, je le sens et je reviens encore. Malgré le temps fichu cela a bien marché quand-même.
Et toi chérie comment va tu?                                quel fatigue !!!!!

Uitgeschreven door Frank & Eli.  

PS bewijs dat JDB werkte - in die tijd - op basis van zelf gemaakte foto's  (naast andere foto's en prentbriefkaarten).

Steinlen

Théophile-Alexandre Steinlen (1859-1923) was een Franse tekenaar, schilder en graficus.

RS: Vanaf zijn 22ste woont hij in de kunstenaarswijk Montmartre in Parijs tot zijn dood. 

Parijs werd het middelpunt van de kunstwereld. Specifiek Montmartre werd the place to be voor kunstenaars. Steinled werd bevriend met een groep kunstenaars, onder wie Henri de Toulouse-Lautrec en Adolphe-Léon Willette. 

Beroemd is zijn affiche voor het café Le Chat Noir, een gelijkaardig beeld werd gebruikt als uithangbord voor het café-cabaret. 

Katten werden een belangrijk thema in zijn leven en werk. 

La tournée du Chat Noir avec Rodolphe Salis (1896)

Verder tekende hij ook straattaferelen met "kattenkwaad uithalende schoffies", fabrieksarbeiders en andere minder bevoorrechten.

Hij werkte voor verschillende kranten en tijdschriften waaronder Le Chat Noir, Le Mirliton en Gil Blas. 

Het werk van Steinlen inspireerde latere bekende kunstenaars zoals Pablo Picasso en Käthe Kollwitz. Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, vertrok Steinlen naar het front. Daar tekende hij de ellende die de soldaten doormaakten, maar ook het leed dat de burgers werd aangedaan. 

PS

De felle kleur blauw die Steinlen in zijn schilderijen toepaste — 'Steinlen–blauw' — werd volgens het tijdschrift Apollo door Pablo Picasso overgenomen tijdens diens blauwe periode.

TA-Steinlen, Porte Saint-Denis, Paris Circa 1900 

zie JDB 246 PORTE ST.DENIS 1927

https://www.youtube.com/watch?v=_ETYxOuWUNY

 

Théophile Alexandre Steinlen - YouTube

https://www.youtube.com/watch?v=3kYBKTjrOoA

 

Théophile Alexandre Steinlen – YouTube

Potre Saint Denis Parijs

J.D.B. 246 PORTE ST.DENIS 1927

 

(spiegelbeeld) 

 

J.D.B. 247 A PORTE SAINT DENIS
Tweede staat met opschrift "aan Andrée De Bruycker"
Gevonden door D & Art Onderbergen Gent 2016
H. 511 - B. 608

Triomfboog

 

In plaats van de middeleeuwse poort werd in de 17^de eeuw een triomfboog opgericht ter ere van een oorlogsoverwinning van Lodewijk XIV. Op het moment dat JDB daar komt is de omgeving een drukke plek geworden voor het uitgaansleven. De indrukwekkende triomfboog met gedetailleerde heroïsche oorlogsbeelden staat in contrast met de mensen die zich rond en in het café bevinden. Het lijkt wel het triomf van het café. De boog kan niet altijd gespannen staan. 

Typisch JDB hoewel …

Hetzelfde beeld vinden we op een aantal  prentbriefkaarten, foto's, tekeningen en etsen die JDB kon gezien hebben. 

 

 

“De Porte Saint-Denis is in 1672 ontworpen door de architect François Blondel en de beeldhouwer Michel Anguier, onder bevel van Lodewijk XIV, ter ere van zijn overwinningen bij de Rijn en in Franche-Comté. De bouw werd door de stad zelf gefinancierd. De triomfboog verrees op de plaats van een middeleeuwse poort die deel uitmaakte van de omheiningsmuur van Karel de Vijfde.”

 

10de arrondissement Parijs

 

 PS

 

In zijn streven naar representatieve architectuur werd in 1806 begonnen met de bouw van een tweede triomfboog, de Arc de Triomphe op het Place de l’Etoile, wat later de Place Charles de Gaulle werd.

 

Deze triomfboog was een eerbetoon aan zijn legers. De plaatsen waar Napoleon zijn overwinningen behaalde met namen van 660 generaals en officieren zijn in de muren gegraveerd. Sinds 1921 brandt onder deze boog een eeuwigdurende vlam bij het graf van de onbekende soldaat."

Carte Postal

TA-Steinlen, Porte Saint-Denis, Paris Circa 1900

TF Simon (1877-1942) PORTE SAINT-DENIS, PARIS (1st Etat) Etching, Original, Signed

Tekening Pont Provisoir" - A0227 PONT PROVISOIRE A PARIS - Jules De Bruycker

J.D.B. 171 LE PONT PROVISOIRE // EN BOIS PARIS 1925 
Uitzonderlijke staat.
H 300-B 396
L.R.197

Masereel in Parijs

1922

Déménagement à Paris dans la Rue Lamarck sur la colline de Montmartre

(op de 5deverdieping van het halfvoltooide pand op de Rue Lamarck nr. 32)

Joris van Parys, Masereel · dbnl

Met een wijde bocht loopt de rue Lamarck door het hoogste deel van Montmartre naar de oostkant van het plein achter de Sacré-Coeur. Vlak bij de hoek met de rue Becquerel, een trappenstraatje ten noorden van de basiliek, is vanaf 1914 een huis in aanbouw dat pas vier jaar na de oorlog afgewerkt raakt. Dat hij op de vijfde verdieping van dat half voltooide pand nr. 32 een paar kamers heeft kunnen huren, noemt Masereel gezien de woningschaarste in Parijs een klein mirakel. Bovendien kan hij zich geen inspirerender uitzicht wensen dan vanuit de kleine achterkamer die zijn atelier wordt: ‘Parijs als in een uitstalling... Een Parijs dat niet op prentkaarten wordt afgebeeld, de keerzijde van de mooie façades.’2 Voor het brede hoge raam van zijn werkkamer ligt het panorama waarvan de invloed op zijn werk van de jaren twintig nauwelijks te overzien is. In de grote houtsnede ‘Spleen’, in de suites La ville en Bilder der Grossstadt, in de losse tekeningen en in de aquarellen en de serie doeken die hij zelf ‘paysages parisiens’ noemt, telkens weer inspireert hem het indrukwekkende stadsdecor dat hij op ieder uur van de dag en de nacht leert kennen. Straatscènes en taferelen die zich achter ramen van anonieme gevels afspelen, haalt hij met de kijker op een drievoet in close-up naar zich toe: ‘Hij ziet en wat hij ziet onthoudt hij en wat hij onthoudt is stof voor zijn verbeelding.’3

Voor Jules De Bruycker, die op een zomerochtend in 1925 op bezoek komt, is dit atelier de observatiepost (zie andere posts)

AN EYE ON FLANDERS: THE GRAPHIC ART OF JULES DE BRUYCKER © Stephen Goddard,

De Bruycker was somewhat covetous of Masereel's fame, won (to De Bruycker's mind) through Masereel's decision to locate himself near the hub of activity in Paris.[98]

Apparently it was Masereel who inspired De Bruycker to take on a series of architectural studies.[99] This took the form of a group of large and complex images of cathedrals.

The plates are of the cathedrals of Paris (1926), Antwerp (1929, cat. no. 38), Rouen (1930, cat. no. 39), Bourges (1931), and Amiens (1932). These, and some of his other city views, such as La Porte St. Denis, Paris (Le Roy 154) offer a more splendid civic face than we are used to in De Bruycker's art, and it is possible that these were in fact done to cultivate patronage outside of outside of

Ghent.

However, he made no concession to his proclivity to populate his

city scenes with masses of common people at street level, and he

exercised a critical eye in sizing up these new subjects, stating for

example that Rouen is "a curious and almost too picturesque city that, in

my opinion, lacks character, structure, and force."[100]

Chabot, "Jules De Bruycker," 1963, p. 102, indicates that De Bruycker confided in him his feeling that "Si j'avais fait pour Paris ce que j'ai fait pour Gand, je serais celèbre," and further, that this sentiment returned whenever De Bruycker received a new novel illustrated by Masereel. See also Chabot "Jules De Bruycker," 1963, p. 98.

98. Chabot, "Jules De Bruycker," 1963, p. 102, indicates that De Bruycker confided in him his feeling that "Si j'avais fait pour Paris ce que j'ai fait pour Gand, je serais célèbre," and further, that this sentiment returned whenever De Bruycker received a new novel illustrated by Masereel. See also Chabot "Jules De Bruycker," 1963, p. 98.

JDB bij Masereel

Joris van Parys, Masereel · dbnl


JDB bij Masereel

" Voor Jules De Bruycker, die op een zomerochtend in 1925 op bezoek komt, is dit atelier de observatiepost waar hij zijn hele leven al van droomt. Hij is niet weg te slaan van de kijker die de kamers achter al die ramen uitvergroot tot raten van een menselijke bijenkorf."

"Joris van Parys, Masereel · dbnl

"Met een wijde bocht loopt de rue Lamarck door het hoogste deel van Montmartre naar de oostkant van het plein achter de Sacré-Coeur. Vlak bij de hoek met de rue Becquerel, een trappenstraatje ten noorden van de basiliek, is vanaf 1914 een huis in aanbouw dat pas vier jaar na de oorlog afgewerkt raakt. Dat hij op de vijfde verdieping van dat half voltooide pand nr. 32 een paar kamers heeft kunnen huren, noemt Masereel gezien de woningschaarste in Parijs een klein mirakel. Bovendien kan hij zich geen inspirerender uitzicht wensen dan vanuit de kleine achterkamer die zijn atelier wordt: ‘Parijs als in een uitstalling... Een Parijs dat niet op prentkaarten wordt afgebeeld, de keerzijde van de mooie façades.’2 Voor het brede hoge raam van zijn werkkamer ligt het panorama waarvan de invloed op zijn werk van de jaren twintig nauwelijks te overzien is. In de grote houtsnede ‘Spleen’, in de suites La ville en Bilder der Grossstadt, in de losse tekeningen en in de aquarellen en de serie doeken die hij zelf ‘paysages parisiens’ noemt, telkens weer inspireert hem het indrukwekkende stadsdecor dat hij op ieder uur van de dag en de nacht leert kennen. Straatscènes en taferelen die zich achter ramen van anonieme gevels afspelen, haalt hij met de kijker op een drievoet in close-up naar zich toe: ‘Hij ziet en wat hij ziet onthoudt hij en wat hij onthoudt is stof voor zijn verbeelding.’ 

Masereel maakt een aantal houtsnedes in de reeks La Ville (uitzicht op Parijs):