Hoekhuis | Inventaris Onroerend Erfgoed
Beschrijving
Onderkelderd hoekhuis, aanvankelijk bij de Appelbrug gelegen, met zijgevel uitziend op de Houtlei. Heden gecementeerde voorgevel van vier traveeën met twee bouwlagen onder een mansardedak (leien), volgens archiefstukken te dateren 1769. Zandstenen sokkel. Rechthoekige vensters in vlakke, doorlopende omlijsting, met roedeverdeling en verdiepte borstweringen. Twee hoger oplopende middentraveeën bekroond met een driehoekig fronton met vereenvoudigde oculus. Rechts, fraaie spiegelboogdeur in Lodewijk XV-stijl: breed holrond beloop der deur ingeschreven in een met gebogen druiplijst bekroonde rechthoekige arduinen omlijsting, sluitsteen met bladversiering en gelijkaardige motieven in de zwikken. Gestrekte tussendorpels en stervormig uitgewerkte waaier.
Zijgevel van vijf traveeën eveneens recent gecementeerd en met vereenvoudigde gevelornamenten. Toegevoegde buitentrap en toegang tot zichtbare kelderverdieping. Links, afgekante hoek met ezelsoor.
Stadsarchief Gent, Oud Archief, reeks 535, bundel 113, nummer 15.
Bron : Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. met medewerking van Linters A. 1979: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4NB N-O, Brussel - Gent.
Auteurs : Bogaert, Chris, Lanclus, Kathleen, Verbeeck, Mieke
Informatie
Houtlei, later tot aan de demping in 1899, Oude Houtlei. Zicht van af de Torrepoortbrug ( Poel) in de richting van de Appelbrug-Jan Breydelstraat (zie Turrepoortsteeg naast de Hotsy).
De foto met perspectief vanop de Torrepoortbrug
Gent: Houtlei, later Oude Houtlei. Zicht genomen Appelbrug- Jan Breydelstraat
Enkele notities:
Afbeelding Gent: Houtlei, later Oude Houtlei.
Zicht van aan de Appelbrug, links de zijgevel van het Hotel De Coninck in de Jan
Breydelstraat bekijken - Stad Gent (1).
We bevinden
ons in de kuip van Gent (“het oudste deel van Gent, gesticht in 879 als
Gandavum, nadat de oudere, oostelijkere nederzetting Ganda door Vikingen
verwoest was”).
De straat
werd in twee gedeeld door de Houtlei die ter hoogte van het voormalig Hotel De
Coninck (het huidige Design Museum) uitmondde in de Leie. De brug over de
Houtlei was bekend als de Appelbrug (een verwijzing naar "hostellerie de
Gulden Appel" (15de eeuw) die gesloopt werd rond 1755 maar de kelders en de keuken werden behouden. Een zekere De Brouwer liet hier zijn hotel bouwen maar reeds in 1761 werd het hotel gekocht door een linnenhandelaar Fernand De Coninck. Hij gebruikte verschillende delen als stapelplaats.
In 1898
werd de Houtlei gedempt en dat wijzigde het straatbeeld grondig.
Over dat
Designmseum wordt geschreven dat het zich achter een 18de-eeuwse gevel (rococcostijl)
bevindt. Het hele complex zou dus bestaan uit een 18e-eeuws herenhuis en
een moderne vleugel (in 1761 nam Fernand De Coninck – een linnenhandelaar –
zijn intrede in het hotel).
De stadsresidentie werd in 1922 aangekocht door de stad Gent. Vanaf dan is het bekend als het
Designmuseum.
Het Design
Museum Gent vindt zijn oorsprong in een privé-initiatief van een groep
industriëlen en kunstliefhebbers die zich in 1903 verenigden in de ‘Union des
Arts Industriels et Décoratifs’ een ‘Musée des Modèles’ oprichtten. De
collectie bestond aanvankelijk uit een honderdtal goede voorbeelden van
meubelen, aangevuld met omvangrijke deelcollecties keramiek, koper en brons,
meubelfragmenten en een grote textielverzameling. Die modellen vonden een
onderkomen in de Gentse stedelijke academie aan de Sint-Margrietstraat.
De
installatie van het Designmuseum heeft veel te maken met de Gentse
Wereldtentoonstelling (1913). Er waren diverse aankopen gedaan voor de
paviljons. Eenmaal die werden afgebroken zocht men een huis om die tentoon te
stellen. Uiteindelijk werd die gevonden in het Hotel de Coninck aan de Jan Breydelstraat
en in 1922 werd het museum voor het publiek geopend. Het hele initiatief vindt
zijn oorsprong in een privé-initiatief van een groep industriëlen en
kunstliefhebbers die de ‘Union des Arts Industriels et Décoratifs’ een ‘Musée
des Modèles’ in 1903 hebben opgericht.
PS
Vriend LDV antwoordt:
"Voor het eerst krijg ik een foto te zien van de nog niet gedempte Houtlei - met zicht op de achtergevels van van de bebouwing van de Burgstraat. Sensationeel.
Ook op de zo goed als ongewijzigde zijgevel van de woning van JDB.
Kan best het huis van een stoffeerder geweest zijn - met winkel en magazijn. Wellicht gebruikten de De Bruyckers enkel de gelijkvloerse verdieping. Het huis was ooit een 18e eeuws herenhuis dat - zoals de meeste patriciërswoningen uit die tijd - in de loop van de 19e eeuw opgedeeld werd in meerdere woningen.
Wel vreemd dat er over dit huis niets te vinden is in de inventaris van het onroerend erfgoed".
Verder lees
ik dat de Jan Breydelstraat uit – qua architectuur – uit twee delen bestaat: het
het deel van de straat tussen de Drabstraat en de Appelbrug (met 18de en 19de eeuwse architectuur), vroeger Appelbrugstraat genoemd en het deel tot
de de Burgstraat, van oudsher de Breydelsteeg genoemd.
Beschrijving
Dit gedeelte van de straat, vanouds de Breydelsteeg
genoemd, tussen de vroegere Appelbrug en de Burgstraat, vertoont heden
nog een unieke aaneenschakeling van monumenten, aansluitend bij het
begin van de Burgstraat. De rechter straatwand met topgevels uit de
16de, 17de en de 18de eeuw wordt op de hoek van de Burgstraat en de
Onthoofdingsbrug afgesloten door een prachtig complex van 1706. De rij
achtergevels langs de Lieve gelegen wordt gemarkeerd door de enige
resterende houten gevel van Gent.
De linker straatzijde met
18de-eeuwse burgerhuizen werd naar het einde van de straat toe sterk
aangepast in de loop van de 19de eeuw en afgesloten met een monumentaal
hotel in second-empirestijl.
Met de demping van de Houtlei in
1898 verdween ook de Appelbrug; de ruimte tussen het Hotel De Coninck
en het 18de-eeuwse burgerhuis werd ingenomen door een eclectisch
gebouw, het rechter hoekhuis uitgebreid en een pleintje gecreëerd aan
de Lieve.
De aanpassing tot winkelstraat in de loop van de 19de
eeuw, met mooie houten puien, legde levendige accenten in de straat die
heden haar commerciële functie schijnt te bestendigen.
Vriend LDV schrijft:
"Nogmaals de kaart van Gevaert & Vanimpe: met de Appelbrug en de Jan Breydelstraat, toen inderdaad nog opgedeeld in twee helften. Vreemde vertaling: Rue des Tricheurs en Rue des Selliers (zadelmakers). Hier goed te zien: alle percelen van de Burgstraat grensden aan de Houtlei."
(1) Het is de gebruiker niet toegestaan het beeldmateriaal
te gebruiken op een wijze die de Stad Gent schade zou kunnen berokkenen. De
gebruiker verkrijgt bij hergebruik van het beeldmateriaal een vrij en kosteloos
gebruiksrecht, mits bronvermelding. Hergebruik is slechts toegestaan voor
niet-commercieel gebruik.
PS
Links het huidige Designmuseum
Rechts bevindt zich het geboortehuis van JDB
